Google, uzayda yapay zeka çiplerini test ediyor

Google, uzayda yapay zeka veri merkezleri kurma hedefi doğrultusunda önemli bir adım atıyor. Şirket, Tensor Processing Unit (TPU) işlemcilerini taşıyan prototip uydusunu 1 Ekim'de SpaceX'in Falcon 9 roketiyle alçak Dünya yörüngesine göndermeyi planlıyor. Bu deney, çiplerin uzaydaki zorlu koşullara karşı dayanıklılığını test etmek amacıyla gerçekleştirilecek.

Project Suncatcher ile uzayda yapay zeka

Geçen yıl duyurulan Project Suncatcher, Google'ın uzayda yapay zeka hesaplamalarını gerçekleştirme fikrini araştırıyor. Uzun vadeli hedef, güneş enerjisiyle çalışan ve lazer bağlantıları üzerinden iletişim kuran uydu kümeleri oluşturarak yörüngede büyük ölçekli yapay zeka iş yüklerini yönetmek. Bu sayede, karasal veri merkezlerinin çevresel etkilerinin azaltılması ve yüksek enerji ihtiyacının karşılanması hedefleniyor.

Yüksek enerji verimliliği

Google'ın açıklamasına göre, alçak Dünya yörüngesindeki uydular, Dünya'daki güneş enerjisi sistemlerine kıyasla sekiz kat daha fazla enerji üretebiliyor. Bu durum, yapay zeka modellerinin çalıştırılması için gereken enerji ihtiyacını önemli ölçüde azaltabilir.

Prototip uydu ve test süreci

Google'ın ilk prototip uydusu, havacılık ve uzay şirketi Planet Labs ile ortaklaşa geliştirildi. SpaceX'in 1 Ekim'de gerçekleştireceği Transporter-18 ortak uydu taşıma görevi kapsamında fırlatılacak olan bu uydu, Google'ın dört TPU çipini uzaya gönderecek.

Roket yolculuğu sırasında yaklaşık 10 dakika süresince çiplerin maruz kalacağı yoğun titreşim ve yer çekiminin 10 katına ulaşan kuvvetler ölçülecek. Ayrıca, yörüngede güneş olayları ve kozmik ışınlardan kaynaklanan radyasyonun etkileri de incelenecek.

Isı yönetimi ve gelecekteki planlar

Uzayda hava akışıyla soğutma yapılamadığı için Google, çiplerde oluşan ısıyı uzaklaştırmak üzere ısı boruları ve radyatörlerden oluşan bir sistem geliştiriyor. Bu sistemin gerçek yörüngedeki performansı da test edilecek. Şirket, 2027 yılında iki uydu daha göndermeyi ve yüksek bant genişlikli lazer iletişim sistemlerini test etmeyi planlıyor. Bu teknoloji, uydu kümelerinin birbirine bağlanarak büyük yapay zeka iş yüklerini birlikte işlemesini sağlayabilir.

Uzayda veri merkezi kurma çalışmaları, SpaceX ve Starcloud gibi diğer şirketlerin de katılımıyla devam ediyor. Starcloud, Kasım 2025'te Nvidia H100 GPU'sunu yörüngeye göndermeyi planlarken, SpaceX de uzay tabanlı yapay zeka altyapısını geliştirmeye yönelik projeler üzerinde çalışıyor.