Nvidia AI Çipleri Çin'e Nasıl Kaçırılıyor? Rapor Detayları

Amerikan kar amacı gütmeyen kuruluş C4ADS, ABD hükümeti tarafından finanse edilen bir izleme organizasyonu olarak, Amerikan yapımı yapay zeka hızlandırıcılarının Çin'e ulaşma yollarını detaylandıran bir rapor yayınladı. ABD, gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çin'e satışını yasaklarken, aynı zamanda Çin hükümeti bu ürünlerin satın alımını da engelliyor. Ancak bu durum, bu ürünlerin Doğu'ya ulaşmasını engelleyememiş gibi görünüyor.

Çip Kaçakçılığının Üç Ana Yolu

C4ADS'in raporuna göre, çip kaçakçılığının üç ana yolu bulunuyor: araştırma kurumları aracılığıyla doğrudan alımlar, Güneydoğu Asya ülkeleri üzerinden drop-shipping ve shell şirketler aracılığıyla yapılan satın alımlar. Rapor, yalnızca açıkça belirtilmiş çiplerin dikkate alındığını, dolayısıyla gerçek miktarın çok daha fazla olabileceğini belirtiyor. Epoch AI tarafından hazırlanan önceki bir rapor, Çin'in yapay zeka hesaplama gücünün yaklaşık üçte birinin kaçak GPU'lardan oluştuğunu tahmin ediyor.

Çip Lojistiği Hakkında Kısa Bilgi

Nvidia, çiplerinin çoğunu Tayvan'daki TSMC fabrikasında üretiyor ve paketliyor. Bir çip ya da içinde bulunduğu tüm hızlandırıcı birimi, müşterinin veri merkezine ulaşmadan önce birkaç test aşamasından geçebilir.

ABD, H100, A100 ve Blackwell ailesi çiplerinin Çin'e satışını yasaklıyor. Daha düşük performansa sahip H20 çipi ve daha güçlü H200 (ve AMD MI325X) ise durum bazında ticarete konu olabiliyor. Çin'in genel politikası ise Amerikan yapay zeka çiplerinin satın alınmasını teşvik etmekten çok, engellemeye yönelik. Ancak yetkililerin sıklıkla gri/siyah piyasa ithalatlarına göz yumduğu yönünde birçok rapor bulunuyor.

Yasal Olmayan Yollarla Çip Temini

Çin'e kaçırılan 'yasaklı' çiplerin ilk yolu, basitçe bir Çin üniversitesi veya araştırma kuruluşunun bu çipleri satın almasını sağlamak. Bu tür kuruluşların, Nvidia GPU'larını içeren geniş kapsamlı çoklu tedarikçi sözleşmeleri yaptığı ve bunların küçük Çinli bölgesel entegratörler aracılığıyla yönlendirildiği bildiriliyor. Raporda, 2025 Temmuz ile 2026 Ocak döneminde bu şekilde satılan 56 çipin toplam değeri 1.7 milyon dolar olarak kaydedilmiştir.

İkinci yol ise teknik olarak yasal olan bir yöntemdir; bu çiplerin Güneydoğu Asya ülkeleri üzerinden drop-shipping ile taşınması. C4ADS, 2022 ile 2025 yılları arasında yapılan işlemleri analiz ederek, 13.4 milyon dolarlık Nvidia A100, H100/GH100 ve AD102 serisi GPU'nun bu ülkeler aracılığıyla yönlendirildiğini tespit etmiştir. Bazı çipler, Tayvan'dan Vietnam'a gitmekte ve bu yolculuk, Vietnam'ın çip test tesislerinin iyi bir bahane sunduğu için kolaylaşmaktadır.

Shell Şirketler ve Opaquelik

C4ADS'e göre, en büyük kaçakçılık yöntemi ise shell şirketler aracılığıyla gerçekleşiyor. Bu yöntem, yalnızca Megaspeed International isimli bir varlık üzerinden 4.6 milyar dolarlık çipin Çin'e gitmesine neden oldu. Megaspeed, 2023 ile 2025 yılları arasında Nvidia donanımının en büyük Güneydoğu Asya ithalatçısı olarak kaydedildi. Ancak bu şirketin gerçek sahipliği hâlâ belirsiz.

C4ADS, bu sorunun çözülmesi için ABD'nin Endüstri ve Güvenlik Bürosu'na ek personel ve kaynak ayrılması gerektiğini öneriyor. Bu, satılan ürünlerin nereye gittiğini ve nihai kullanıcılarının kim olduğunu doğrulamak için gereklidir. Araştırmacılar, ABD ve dost ülkelerdeki yarı iletken üreticilerinin, standart kısıtlı taraf listesi taramasının ötesine geçen sağlam bir son kullanıcı doğrulama sistemi geliştirmeleri gerektiğini belirtiyor. Özel sektöre de, doğrudan veya dolaylı müşterilerinin Çin'in askeri veya istihbarat sektörlerine malzeme satıp satmadığını değerlendirmek için jeopolitik ve risk analizi eklemeleri önerilmektedir.

Sonuç olarak, ABD'nin yasaklarına rağmen, Nvidia'nın yapay zeka çiplerinin Çin'e ulaşma yolları oldukça karmaşık ve çok katmanlı. Bu durum, hem uluslararası ticaret dinamiklerini hem de güvenlik endişelerini yeniden düşünmeyi gerektiriyor.